Zespół ekspertów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) zakończył pięciodniową misję kontrolną, której celem było dokonanie przeglądu ram gotowości i reagowania na wypadek awarii jądrowych i radiologicznych w Słowenii. Przegląd gotowości na wypadek awarii (EPREV) został przeprowadzony na wniosek rządu Słowenii, a jego gospodarzami były słoweńska Administracja Bezpieczeństwa Jądrowego (SNSA) oraz Administracja Ochrony Ludności i Pomocy Ofiarom Katastrof (ACPDR).
Zespół zaobserwował zaangażowanie na wszystkich szczeblach w gotowość na wypadek awarii i zauważył, że Słowenia poczyniła znaczne postępy w opracowywaniu i rewidowaniu ustaleń dotyczących sytuacji kryzysowych od czasu wstępnej misji EPREV w 2017 r. Misja ta w pełnym zakresie przeprowadzona w 2017 r. stwierdziła trwałe zaangażowanie w gotowość i reagowanie na sytuacje kryzysowe (EPR) przez wszystkie organizacje reagowania w Słowenii, ale podkreśliła potrzebę dalszego wzmocnienia koordynacji między wszystkimi organizacjami reagowania w celu zapewnienia zintegrowanego planowania.
Słowenia wykorzystuje zastosowania jądrowe i radiacyjne na wiele sposobów. Jej jedyny obiekt jądrowy, elektrownia jądrowa Krško, znajduje się we wschodniej Słowenii i jest współwłasnością sąsiedniej Chorwacji. Wyposażona w jeden reaktor wodny ciśnieniowy, posiada moc elektryczną netto 696 megawatów (elektrycznych) (MW(e)), wytwarzając 40% krajowej energii elektrycznej. Ponadto Słowenia posiada reaktor badawczy TRIGA oraz Centralne Tymczasowe Składowisko Odpadów Radioaktywnych, oba zlokalizowane w Centrum Reaktorowym w Podgoricy, i wykorzystuje promieniowanie jonizujące do celów przemysłowych, medycznych i badawczych.
David Nodwell, były dyrektor ds. zarządzania kryzysowego w Urzędzie Marszałka Pożarnictwa i Zarządzania Kryzysowego w Ontario w Kanadzie, kierował sześcioosobowym zespołem przeglądowym, w skład którego weszli eksperci z Bułgarii, Irlandii, Holandii, Hiszpanii oraz jeden pracownik MAEA, mówi:
„Wyrażamy uznanie dla reakcji Słowenii i ogromnej ilości pracy wykonanej od czasu wstępnego przeglądu, szczególnie biorąc pod uwagę, że wiele z tego postępu zostało osiągnięte podczas pandemii COVID-19”. „Na szczególną uwagę zasługuje opracowanie krajowej strategii ochrony, poprawki do odpowiednich przepisów krajowych i projekt krajowego planu awaryjnego. Słowenia unowocześniła również swój program szkoleniowy, ćwiczenia i procedury komunikacji społecznej.”
Podczas misji zespół przeglądowy spotkał się z odpowiednikami SNSA, ACPDR, Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Słoweńskiej Administracji Ochrony Radiologicznej, Agencji Zarządzania Odpadami Promieniotwórczymi, Administracji Bezpieczeństwa Żywności, Sektora Weterynaryjnego i Ochrony Roślin oraz Biura Komunikacji Rządowej. Zespół spotkał się również z przedstawicielami gminy Krško i odwiedził Centralne Tymczasowe Składowisko Odpadów Radioaktywnych.
Podczas misji zespół EPREV zidentyfikował kilka mocnych stron, w tym:
Krajowy Plan Reagowania Kryzysowego został kompleksowo przejrzany i zaktualizowany przy udziale wszystkich odpowiednich interesariuszy w sposób skoordynowany.
Krajowa strategia ochrony jest ściśle dostosowana do standardów bezpieczeństwa MAEA.
Wzmocniono program monitorowania promieniowania, aby wspierać wdrażanie krajowej strategii ochrony.
W dalszym ciągu opracowywano i prowadzono programy ćwiczeń i szkoleń.
Zespół przedstawił również sugestie dotyczące dalszego wzmocnienia ustaleń EPR, w tym:
– Finalizowanie ustaleń dotyczących zakończenia sytuacji kryzysowej.
Zmiana planów awaryjnych organizacji reagowania na wszystkich poziomach w celu dostosowania ich do zmienionego Krajowego Planu Reagowania Kryzysowego.
– Koordynacja i integracja aspektów bezpieczeństwa i ochrony w ramach reagowania na awarię jądrową.
– Wdrożenie kompleksowego programu zarządzania jakością we wszystkich organizacjach reagowania kryzysowego.
„Wśród działań podjętych w celu realizacji zaleceń z początkowej misji EPREV w 2017 roku, najważniejszym z nich było zatwierdzenie krajowej strategii ochrony przed zagrożeniami jądrowymi i radiologicznymi” – powiedział Igor Sirc, dyrektor słoweńskiej Administracji Bezpieczeństwa Jądrowego. „Wysiłki mające na celu wdrożenie zaleceń z początkowej misji, których kulminacją była tegoroczna misja uzupełniająca EPREV, wzmocniły rozwiązania w zakresie gotowości i reagowania na sytuacje kryzysowe w Słowenii.”
